Usomaji
Kila takwimu kwenye tathmini inaweza kufuatiliwa hadi ukurasa ilikotoka.
Kila unachoweza kutumia leo kinaanzia kwenye usomaji huu: tathmini, nyaraka za masharti ya mkopo na uchambuzi wa hatari vyote vinaandikwa kutokana nao.
Jalada halisi la mkopo ni taarifa ya benki iliyoskaniwa ikiwa imepinda, hesabu zilizokaguliwa kama PDF, daftari la mauzo lililoandikwa kwa mkono, hati ya kupokea mzigo iliyopigwa picha kwa simu, ripoti ya uthamini iliyotumwa kwa barua pepe, na hati ya kiwanja ndani ya faili lililobanwa.
Vyote vinasomwa. Ukurasa usiposomeka, unaambiwa ni upi na kwa nini, kwa sababu hapo ndipo afisa mikopo huangalia kwanza.
01 Kufungua hati
Kila hati husomwa kwa jinsi ilivyo, bila kujali imepewa jina gani.
Mara nyingi hati hufika na jina lisilo sahihi: picha iliyohifadhiwa kana kwamba ni jedwali la hesabu, faili lisilo na aina, au ujumbe uliotolewa kwenye simu bila aina yake kuonyeshwa.
Tunaangalia kilichomo ndani ya hati, si jina lake. Programu inayoamini jina inaweza kurudisha ukurasa mtupu kana kwamba umesomwa, na hakuna hatua inayofuata inayoweza kugundua hilo.
Barua pepe iliyotumwa tena husomwa pamoja na maandishi yake na kila kiambatisho. Folda iliyobanwa hufunguliwa na kila hati iliyomo husomwa.
Hati ya aina tusiyoweza kuisoma inatajwa kwa jina lake na kuhesabiwa. Hakuna kinachorukwa kimyakimya: husomwa, au hutajwa.
02 Kurasa zilizopigwa picha
Sehemu kubwa ya jalada la mkopo ni picha za karatasi.
Taarifa za benki, hati za kupokea mzigo na maazimio ya bodi huchapishwa, husainiwa, hupigwa muhuri, kisha hupigwa picha, kwa hiyo hakuna maandishi ya kunakili kutoka kwake. Tunasoma picha ya ukurasa wenyewe.
Ndiyo maana jedwali hurudi likiwa jedwali, na muhuri ukiwa muhuri.
Majedwali hurudi pamoja na safu zake.
Taarifa ya akaunti iliyopigwa picha kwenye kurasa mbili hurudi kama jedwali moja ambalo jumla zake zinalingana, si nusu mbili ambazo afisa atalazimika kuziunganisha kwa mkono.
Kilicho kwenye ukurasa kinarekodiwa pale kilipo.
Saini, mihuri na lakiri, vichwa vya barua, maandishi ya mkono, mpangilio wa fomu, ramani za upimaji, chati na michoro.
Muhuri uliopatikana kwenye ukurasa wa tisa unaweza kunukuliwa, kulinganishwa na ukurasa huo na kuonyeshwa kwa kamati yako. Maelezo kwamba kuna muhuri mahali fulani hayawezi.
03 Hati kujitosheleza
Hati iliyosomwa bado inahitaji kuthibitishwa.
Hati inaweza kuwa kamili, ikasomeka, na bado ikawa si sahihi, kwa kosa au kwa makusudi: mizania isiyolingana, taarifa ya benki ambayo salio la mwisho wa mwezi si salio la mwanzo wa mwezi unaofuata, daftari la mauzo linaloonyesha zaidi ya kilichopita benki. Hakuna kati ya hivyo kinachoonekana kwa programu inayonakili maandishi tu kutoka kwenye ukurasa.
Kwa hiyo kila takwimu inalinganishwa na sehemu nyingine ya hati yake, pamoja na jalada lote, na kisichokubaliana kinaripotiwa. Hatuchapishi ukaguzi huu, isipokuwa ukaguzi wa vitambulisho ulio hapa chini, kwa sababu ileile ambayo mkopeshaji hachapishi taratibu zake za ukaguzi wa ndani: zinafaa kwa sababu hakuna anayeweza kuzitabiri.
Jalada likiwa na vitambulisho vya Kitanzania, tunakagua kuwa kila kimoja kimeundwa inavyotakiwa, na kwamba namba ya usajili, ya cheti au ya leseni ina mpangilio unaotumiwa na mtoaji aliyetajwa.
Kinachorudi ni jambo lililogunduliwa: takwimu hii, kwenye mstari huu, haikubaliani na ile. Afisa wako anaweza kulifuatilia kwa mwombaji na kulimaliza. Hatuhitimishi lolote kuhusu mwombaji kutokana nalo, na uamuzi unabaki kwa afisa wako na kamati yako ya mikopo.
04 Kurasa zisizosomwa
Kila ukurasa tusioweza kuusoma unatajwa.
Kila tunaposoma jalada, tunasema kama limesomwa lote. Kama halikusomwa lote, tunaorodhesha kurasa ambazo hazikuweza kusomwa.
Hati isiyofikiwa ndani ya muda uliopangwa na hati isiyosomeka kabisa ni mambo mawili tofauti. Ukimwambia afisa la pili wakati la kwanza ndilo la kweli, atamfuatilia mwombaji ampe nakala nyingine ya jalada ambalo halikuwa na tatizo.
Jalada linaposomwa sehemu tu, unaambiwa kurasa zipi hazikusomwa, vitu vingapi vilikosekana, vya aina gani, na kwa nini. Sababu hutajwa wazi kila mara, si tu kwamba hitilafu imetokea.
Tathmini iliyojengwa kwa kurasa tisa kati ya arobaini inaweza kuwa thabiti. Inayojionyesha kuwa imejengwa kwa arobaini si thabiti.
Orodha hiyo inamwonyesha afisa wako tathmini imesimama juu ya nini hasa, ili ajue aombe nini kabla andiko halijapelekwa kwenye kamati.
05 Lugha
Jalada lenye lugha mbili husomwa jinsi lilivyofika.
Jalada la mkopo la Tanzania mara nyingi huwa la lugha mbili: barua ya mkopo kwa Kiingereza, azimio la bodi kwa Kiswahili, hati ya kupokea mzigo iliyoandikwa kwa mkono. Huna haja ya kulibadilisha jalada liwe la lugha moja kabla ya kulituma.
Kifungu tusichoweza kukielewa nacho kinaingia kwenye orodha ya kurasa zisizosomwa, pamoja na ukurasa kilipo na sababu.
Kurasa zinazohusiana
- Tathmini ya mkopo
Kinachofuata baada ya kusoma: maswali ambayo jalada linaibua, na tathmini ambayo kamati yako inaisoma.
- Kumbukumbu inayobaki kwako
Kumbukumbu ya jinsi jalada lilivyofanyiwa kazi, inayobaki kwa taasisi yako.
- Mambo tusiyoyafanya
Mahali usomaji unapoishia, pamoja na mambo mengine tusiyoyafanya.