Hosteli au wodi ya hospitali ikiandaliwa kwa ajili ya mkopeshaji, na mikopo ambayo chuo chako kinawapa wanafunzi na wafanyakazi ikitathminiwa kwa kiwango kilekile.
Kwa chuo kikuu: kinapokopa ili kujenga hosteli, wodi ya hospitali ya kufundishia au mfumo wa nishati, tunaandaa mpango, modeli na nyaraka za tabianchi kutokana na takwimu zako; kinapokopesha, mkopo wa ada kwa mwanafunzi au mkopo wa nyumba kwa mhadhiri, LitFin Intelligence inamtathmini kila mwombaji, inaweka masharti na kusoma hatari kama idara ya mikopo ya benki ingefanya; na kitivo chako cha fedha kinaweza kuwapa wanafunzi majalada halisi ya mikopo ya kufanyia kazi.
Kuanzia kibali cha baraza hadi jalada la mkopeshaji
Chuo kikuu kinakopa kupitia mfululizo wa vibali: kamati ya fedha, baraza la chuo, na kwa chuo cha umma ridhaa yoyote ambayo sheria iliyoanzisha chuo na serikali vinaitaka. Mkopeshaji ataomba kuona kila kimoja, pamoja na hesabu zilizokaguliwa, upembuzi yakinifu, nyaraka za ardhi na, kwa hosteli inayojengwa pamoja na mwekezaji binafsi, mkataba unaoeleza nani anakusanya kodi ya vyumba. Tunavipanga hivyo, tunaandika mpango na modeli inayofanya kazi kutokana navyo, na tunataja kinachokosekana.
Hosteli, hatua kwa hatua
Mfano: chuo cha kubuni. Chuo kikuu binafsi kinaomba mkopo wa kujenga hosteli ya wanafunzi, mkopo huo ukilipwa kutokana na kodi ya vyumba kwa miaka kumi, pamoja na kipindi cha msamaha cha miezi kumi na minane wakati wa ujenzi. Idadi ya wanafunzi watakaochukua vyumba mwaka wa kwanza ni dhana, na inaonyeshwa hivyo. Kwenye modeli uwezo wa kulipa deni unatosha vyumba saba kati ya kumi vikipangishwa, na haufiki vikiwa sita kati ya kumi, na mpango unasema hivyo, ili baraza lako liujadili mkopo kwa takwimu ambayo mkopeshaji ataibana.
Mikopo ya ada kwa wanafunzi, inayolipwa baada ya kuhitimu
Chuo kinachowaruhusu wanafunzi kulipa ada baadaye, au kinachowakopesha wale ambao mfumo wa taifa wa mikopo ya elimu ya juu haujawafikia, kinabeba hatari ya mkopo kwenye hesabu zake chenyewe. Kila ombi linasomwa kama idara ya mikopo ya benki ingelisoma: programu ya masomo na muda wake, matokeo ya mwanafunzi hadi sasa, mzazi au mfadhili anayedhamini mkopo na kipato chake, na kile ambacho mwanafunzi tayari anadaiwa na chuo. Masharti yanaweka kipindi cha msamaha hadi ahitimu na awamu za marejesho baada ya hapo, na modeli inaonyesha kiasi ambacho mfuko unahitaji kila mwaka ili uendelee kukopesha wakati wanafunzi wa awali bado wako kwenye kipindi chao cha msamaha. Ofisi yako ya mikopo inaamua kila mkopo.
Mikopo ya wafanyakazi na chama cha akiba cha wafanyakazi
Mikopo ya nyumba, ya gari na ya dharura kwa wafanyakazi hulipwa kwa makato ya mshahara, kwa hiyo kila mmoja unasomwa kwa kuangalia mshahara unaobaki baada ya makato yaliyopo na muda wa mkataba wa kazi, na ratiba inawekwa ilingane nayo. Pale chama cha akiba na mikopo cha wafanyakazi kinapowakopesha wanachama wake, kamati yake inaweza kusomewa kila ombi kwa njia hiyohiyo. Wahadhiri wawili wanaoomba mkopo uleule wanapata jibu lilelile, na sababu zinahifadhiwa.
Mradi unapoweza kupata fedha za tabianchi
Paneli za umeme wa jua kwenye mabweni, au mtambo unaosafisha maji ili yatumike tena, vinaweza kustahili fedha za tabianchi. Tunaukagua mradi kwa IFC Performance Standards, tunaupa kundi lake la athari za kimazingira na kijamii, na tunaandika andiko la dhana la Green Climate Fund kwa fomu ya mfuko wenyewe. Andiko hilo linafika kwenye mfuko kupitia taasisi ambayo mfuko umeiidhinisha; sisi si taasisi hiyo, na hatuwasilishi chochote.
Kwa kitivo cha fedha: majalada ya mikopo kwa wanafunzi
Mhadhiri analeta jalada la mkopo ambalo jina la mkopaji na namba zake za utambulisho zimeondolewa, au anaandika jalada kwa ajili ya kozi. Wanafunzi wanalifanyia kazi pamoja na Mwikila, Meneja Mkuu wa Benki na Fedha wa AI: wanaandaa modeli, wanapendekeza masharti ya mkopo, na wanabaini takwimu zipi jalada linazithibitisha na zipi linaziacha wazi, kila moja ikionyesha ukurasa ilikotoka. Wanajifunza kuuliza kile ambacho kamati ya mikopo huuliza, kwenye aina ya majalada ambayo wakopeshaji wa Tanzania wanayaona leo.
Kazi utakazotumia
- 02Ndani ya LitFin Intelligence masharti ya mkopo yanawekwa mara moja: kiasi, riba, muda, kipindi cha msamaha, dhamana, masharti ya kabla ya kutoa fedha na masharti ya kudumu. Waraka wa mkopo, barua ya ofa, modeli ya Excel na mpango wa biashara vyote vinayabeba, kwa hiyo barua anayosaini mkopaji wako inasema kile kamati ilichosoma. Kamati ikibadilisha muda wa mkopo, ulipaji na DSCR kwenye modeli vinakokotolewa upya kwa muda huo mpya.
- 04Kutoka LitFin Intelligence unapata kundi la athari za kimazingira na kijamii la mradi pamoja na viwango vya IFC vilivyoliamua, na pendekezo la ufadhili la Green Climate Fund lililoandikwa kwa fomu ya mfuko wenyewe, kiwango chake cha ruzuku kikiwa kimekokotolewa na viambatisho vinavyokosekana vikiwa vimeorodheshwa. Upande wa kaboni unapitiwa kwa kanuni za Tanzania za biashara ya kaboni. Yote yanakaa juu ya tathmini ya mkopo ya mradi huohuo, kwa hiyo hoja ya tabianchi na hoja ya ulipaji vinatoka kwenye jalada moja.
Njia mbili za kuitumia
- Kama programu
- Ofisi yako ya fedha na ofisi ya mikopo zinafanya kazi kwenye LitFin Intelligence chini ya akaunti ya chuo, zikiandaa modeli ya mradi na kutathmini kila ombi la mwanafunzi au la mfanyakazi, na wahadhiri na wanafunzi wa kitivo cha fedha wanayafanyia kazi majalada ya mikopo pamoja na Mwikila.
- Kama huduma
- Tutumie nyaraka za mradi unaotaka ufadhiliwe, au maombi ya mikopo ya ada ya muhula huu. Timu ya mikopo ya LitFin inaandika mpango, modeli na, pale zinapohitajika, nyaraka za tabianchi, au inarudisha tathmini na masharti yanayopendekezwa kwa kila mwombaji, kisha inavipitia pamoja na ofisi yako ya fedha.
Baraza lako linaamua kama chuo kikope, ofisi yako ya mikopo inaamua kila mkopo wa mwanafunzi au wa mfanyakazi, na mkopeshaji anaamua kama akikopeshe chuo; sisi hatukopeshi, hatutoi dhamana, wala hatuahidi jibu lao.
Ijaribu kwenye kazi uliyokwisha kuifanya
Upembuzi yakinifu na hesabu za mwisho zilizokaguliwa zinatosha kuanza mradi.Jinsi jalada unalotuma linavyohifadhiwa na kushughulikiwa: Ulinzi wa data na usalama